Een meniscus ruptuur is een scheur in de binnen- of buitenmeniscus. Deze binnen- en buitenmeniscus maken onderdeel uit van de knie, zie ook werking van de knie.
Oorzaken
Een meniscus ruptuur kan veroorzaakt worden door een draailetsel bij een gebogen knie terwijl het onderbeen het gewicht draagt. Alhoewel de meeste rupturen veroorzaakt worden door een verdraaide knie, herinnert de patiënt zich dit in veel gevallen niet.
Door langzame slijtage en vermindering van de elasticiteit van de meniscus kan op oudere leeftijd zelfs zonder voorafgaand draailetsel van de knie een scheur in de meniscus ontstaan.
De meeste meniscusscheuren treden echter vooral op bij jonge volwassenen, meestal tijdens het sporten. Een scheur in de binnenmeniscus treedt vijf keer zo vaak op dan in de buitenmeniscus. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door het feit dat de binnenmeniscus minder mobiel is doordat deze aan de binnenband vast zit in tegenstelling tot de laterale meniscus die los ligt van de buitenband.
Een meniscusscheur kan in combinatie optreden met een bandletsel meestal de voorste kruisband of binnenband.
Klachten
Wanneer de scheur in de binnenmeniscus aanwezig is dan heeft de patiënt pijn aan de binnenzijde van de knie, wanneer de scheur in de buitenmeniscus is gelokaliseerd dan heeft de patiënt pijn aan de buitenzijde van de knie. De pijn is meestal de hele dag aanwezig en wordt verergerd bij lopen op oneffen terrein. Wanneer een deel van de kapotte meniscus los schiet dan kan dit deel klem raken tussen het gewrichtsoppervlak van het bovenbeen en het gewrichtsoppervlak van het onderbeen. De knie kan dan niet meer gestrekt worden. Dit noemt men een slotverschijnsel van de knie. Veelal kan dit slotverschijnsel weer worden opgeheven door wat met de knie te draaien waardoor het kapotte deel weer naar zijn oorspronkelijke plaats terugschiet.
Niet ieder draailetsel van de knie welke gepaard gaat met pijn hoeft te betekenen dat dit een kapotte meniscus is. Verreweg in het merendeel van de gevallen, meer dan 90%, is er sprake van een verstuiking (distorsie) van de knie. Bij een verstuiking van de knie kan de pijn aan de binnen- of buitenzijde van de knie optreden. Deze klachten kunnen langdurig aanhouden maar verdwijnen in nagenoeg alle gevallen binnen drie maanden.
Hoe wordt een voetbalknie door de arts vastgesteld?
Bij het lichamelijk onderzoek van de knie wordt vaak drukpijn aan de binnenzijde wanneer de scheur in de binnenmeniscus aanwezig is of aan de buitenzijde wanneer de scheur in de buitenmeniscus aanwezig. Door irritatie van de kapotte meniscus in de knie kan er vocht in de knie ontstaan hetgeen de arts bij onderzoek kan vaststellen. Gewone röntgenfoto’s kunnen een voetbalknie niet aantonen omdat op gewone röntgenfoto’s alleen maar bot waarneembaar is. De menisci, die van kraakbeen zijn, kunnen derhalve op dergelijke foto’s niet worden gezien. Dit kan wel bij een contrastonderzoek van de knie (artrogram genoemd). Bij een dergelijk onderzoek wordt contrastvloeistof met een naald in de knie gespoten. Vervolgens worden röntgenfoto’s gemaakt. Wanneer er zich een scheur in de meniscus bevindt zal de contrastvloeistof zich in deze scheur ophopen. Dit is in de regel goed op deze foto’s waarneembaar. Nadeel van dit onderzoek is dat er in de knie moet worden geprikt wat voor een aantal mensen als pijnlijk wordt ervaren. Als alternatief is de zogenaamde magneetscanonderzoek (MRI = Magnetic Resonance Imaging) welk onderzoek geheel pijnloos maar veel duurder is dan een contrastvloeistofonderzoek. Daarbij komt dat momenteel nog niet in alle ziekenhuizen een MRI-apparaat aanwezig is.
Wat is er aan te doen?
De arts kan zelfs na contrastvloeistofonderzoek of magneetscanonderzoek van de knie niet met 100% zekerheid de diagnose voetbalknie stellen. Wanneer hij denkt dat het een verstuiking is van de knie dan zal hij drie maanden afwachten. Zijn de klachten echter na drie maanden nog aanwezig of wanneer er een sterke verdenking is op een voetbalknie dan zal hij adviseren een zogenaamde kijkoperatie (arthroscopie) te verrichten. Bij een dergelijke kijkoperatie wordt een kijker (artroscoop) in een stugge buis van enkele mm’s via een klein sneetje aan de voorzijde van de knie ingebracht. De kijker wordt aangesloten op een videocamera, die weer verbonden is met een beeldscherm. De kijker wordt tevens aangesloten op een lichtkabel waardoor de binnenkant van het gewricht goed verlicht wordt. Via een aparte aan- en afvoeropening wordt het gewricht voortdurend gespoeld met een zoutwateroplossing. Mocht er sprake zijn van een kapotte meniscus dan zal in de regel het kapotte deel via een ander klein sneetje met behulp van een schaartje en tangetje eruit worden gehaald. De operatie duurt ongeveer een halfuur.
In een zeer enkel geval, wanneer de scheur zich direct naast het gewrichtskapsel bevindt, dan kan eventueel bij jonge mensen de meniscus worden gehecht. Een kijkoperatie is een echte operatie die in de regel onder algehele narcose of na een prik in de rug moet worden verricht. De operatie vindt in de regel in dagbehandeling plaats, dat wil zeggen de patiënt komt ‘s morgens en gaat ‘s avonds weer lopend naar huis.
